Voortbordurend op de inzichten van o.a. Freud, ontwikkelde de Nederlands Amerikaanse psychotherapeut Dr. Simon Speyer in de zestiger jaren in de USA en UK een psychotherapeutische methode om managers met stress en depressieverschijnselen weer snel in het arbeidsproces terug te krijgen.
Begin jaren 70 werd de “Methode Speyer” voor het eerst in Europa gedemonstreerd aan de universiteiten van Leiden en Leuven. Een gemakkelijke methode, die ook snel was aan te leren. Ze vond haar oorsprong in diverse therapiestromingen,waarvan door Speyer een aantal elementen werd bijeengevoegd tot een nieuw samenhangend therapiemodel, dat later Speyertherapie ging heten en tegenwoordig ook wel Gevoelstherapie genoemd wordt.

Adriaan met Simon Speyer in 1994
Tot 1983 leidde Dr. Simon Speyer zijn Speyertherapeuten nog zelf op om zijn werk te kunnen voortzetten. Later hebben anderen dat overgenomen. De Speyertherapie wordt in Nederland momenteel nog door zo’n 25 therapeuten min of meer op dezelfde manier toegepast als door Simon Speyer onderwezen, hoewel de meeste praktiserende therapeuten niet meer door Speyer zijn opgeleid. Naast Speyertherapeuten zijn er tegenwoordig ook Neurosetherapeuten en Gevoelstherapeuten die met Speyertherapie of gevoelstherapie werken. Onze Speyertherapeut Adriaan Lodders is een van de weinigen die nog door Simon Speyer zelf is opgeleid. Met zijn medewerking werd in 1994 het Speyerinstituut opgericht.
De Speyertherapie is een individuele therapie met een psychodynamisch uitgangspunt, gebaseerd op het idee dat veel gevoelens en gedragingen onbewust verlopen. Je voelt je bijvoorbeeld bang, maar begrijpt niet waardoor. Of je probeert je te binden aan een partner, maar dat lukt niet, hoe graag je dat ook wilt. Binnen de psychodynamische aanpak probeer je samen met de therapeut te ontdekken hoe dergelijk onbewuste patronen verlopen, hoe deze je doen en denken beïnvloeden. Daarbij wordt onder andere gebruik gemaakt van regressietechnieken en vrije associatie, terwijl je ontspannen op een bank ligt en alle gedachten en gevoelens die er in je opkomen de vrije loop laat, terwijl de therapeut luistert en doorvraagt.

Veel psychodynamische therapieen zijn oorspronkelijk gebaseerd op het werk van Sigmund Freud, volgens wie psychische problemen het resultaat van onopgeloste conflicten uit de kindertijd zijn. Als je daar niks aan doet, blijven die zich herhalen. En omdat deze conflicten uit de kindertijd zo beangstigend zijn, worden veel gevoelens verdrongen naar het onbewuste. Pas als de inhoud van het onbewuste in het bewuste wordt gebracht, kun je inzicht krijgen in de ware oorzaken van je problemen. Sinds Freud is de psychodynamische therapie sterk veranderd en bieden moderne varianten, zoals de Methode Speyer (Speyertherapie) snelle oplossingen bij emotionele problematiek. Zo is de Speyertherapie erop gericht in 10 dagen tijd een intensief bewustwordings- en groeiproces op gang te brengen, waardoor de natuurlijke geneeskracht van een patiënt wordt vrijgemaakt en hij vanuit een oorspronkelijk inzicht en begrijpen weer greep krijgt op z’n emotionele leven.
Speyertherapie heeft een gestructureerd verloop. Er wordt in 10 dagen tijd een min of meer vastliggend programma afgewerkt, dat erop gericht is, zonder al te veel omwegen, verdrongen traumatische gevoelens en gebeurtenissen op te sporen. Dit gebeurt in principe in tien achtereenvolgende dagelijkse sessies van elk twee tot drie uur. De therapie beslaat twee (werk)weken, waarin in steeds van maandag t/m vrijdag dagelijks wordt gewerkt, maar kan eventueel ook in een intensieve 8-daagse worden gedaan (van zaterdag t/m zaterdag). Door deze opzet wordt doorgaans een diepgang bereikt, die in de gangbare psychotherapie met wekelijkse sessies van één uur, zelden wordt gerealiseerd.
Tijdens de sessies ligt de cliënt op een brede slaapbank, de ogen afgedekt met een eenvoudig slaapmasker. Eerst wordt via een aantal korte oefeningen bereikt dat de cliënt zich zo goed mogelijk lichamelijk ontspant. Via regressie wordt hij/zij vervolgens teruggevoerd naar vroegere situaties uit zijn jeugd. Steeds is het doel hierbij zijn kindfiguur te confronteren met onverwerkte pijnlijke situaties die in die tijd emotionele blokkades hebben veroorzaakt. Hij gaat ze nu aanpakken. Binnen enkele sessies komen al belangrijke herinneringen uit onze vroege jeugd naar boven. Niet alleen verkrijgen mensen toegang tot herinneringen uit hun peuter- en kinderjaren, vaak hebben zij ook levendige voorstellingen van hun geboorte en hun leven in de baarmoeder en beginnen ze zich in een nog verderreikend ervaringsdomein te wagen. We kunnen twee jaar oud zijn, of zelfs jonger, en weer alle zintuigelijke, emotionele en lichamelijke hoedanigheden ervaren zoals we ze toen kenden. Geboortetrauma’s maar ook onbewuste sexuele problematiek komen zo vaak naar boven.

De rol van de therapeut bestaat vooral hierin, dat hij de cliënt op een betrokken wijze actief helpt zijn ingehouden gevoelens opnieuw te beleven en alsnog te laten uiten. De traumatische lading die vastzat in de spieren komt dan vrij, waardoor de cliënt inzicht krijgt en verband gaat zien tussen zijn problemen van ‘toen’ en zijn klachten van ‘nu’ en eindelijk begrijpen kan waarom hij toch altijd zo doet. Het tijdvak dat door de therapie wordt bestreken varieert per persoon, maar beslaat in het algemeen de perioden van de laatste zes weken van de zwangerschap (i.v.m. geboortetrauma’s) tot aan het achtste of negende levensjaar.
Voor een succesvolle therapie is het niet noodzakelijk dat men van te voren over actieve herinneringen over deze periode beschikt. Door het proces van de therapie wordt vanzelf belangrijk geheugenmateriaal losgemaakt en geactiveerd.